Met enige regelmaat wordt HomeWorks vergeleken met het voormalige platform Helpling zoals recent door BNR is gedaan. Dat is op zich begrijpelijk als je alleen kijkt naar de sector of naar losse elementen zoals betalingen, ondersteuning of betrokkenheid.
Toch verschilt HomeWorks wezenlijk in oorsprong en opzet. HomeWorks ondersteunt al sinds 1994 particuliere huishoudelijke hulp, ruim vóór de opkomst van de huidige platformeconomie. Onze online omgeving is daarbij geen doel op zichzelf, maar een praktisch hulpmiddel om huishoudelijke hulp overzichtelijk en toegankelijk te organiseren voor klanten en hulpen.
De relatie tussen klant en hulp staat centraal. Klanten en hulpen maken binnen hun eigen relatie zelf afspraken over de samenwerking. HomeWorks ondersteunt daarbij met persoonlijke begeleiding, administratie, continuïteit en een online omgeving die de samenwerking praktisch en overzichtelijk maakt.
Waar het juridisch echt om draait
De beoordeling of iets een uitzendbureau is, draait niet om één element zoals betaling, begeleiding of betrokkenheid. Het gaat om het geheel.
De kernvraag is: wie geeft de arbeidsrelatie vorm en wie heeft daarover de regie?
Bij Helpling is geoordeeld dat het platform in de praktijk die rol vervulde. Dat zat niet in één onderdeel, maar in de manier waarop het geheel was ingericht: contracten, betalingen en vooral hoe dat in de praktijk uitwerkte. Daarbij speelde mee dat Helpling de contractuele en financiële structuur zodanig had ingericht dat de feitelijke verhouding niet overeenkwam met wat formeel werd gepresenteerd.
In de rechtspraak rond Helpling is beoordeeld dat de manier waarop het platform was ingericht ertoe kon leiden dat het platform zelf als werkgever werd gezien. Daarbij werd gekeken naar gezag, de loonstructuur en de feitelijke werking van de voorwaarden.
Hoe dat bij HomeWorks zit
Bij HomeWorks ligt de regie over de samenwerking in de eerste plaats bij klant en hulp zelf.
Huishoudelijke hulpen en klanten maken binnen de regeling dienstverlening aan huis rechtstreeks afspraken met elkaar. De hulp kiest zelf voor wie zij werkt, wanneer zij werkt en tegen welk tarief. De klant en hulp maken samen praktische afspraken over de ondersteuning in het huishouden.
De inhoud van de samenwerking wordt door klant en hulp samen ingevuld. HomeWorks ondersteunt daarbij met persoonlijke begeleiding, administratie, communicatie en praktische organisatie, maar oefent geen inhoudelijke of operationele aansturing uit op de uitvoering van het huishoudelijke werk.
De uitvoering van het werk en de praktische afspraken daarover liggen binnen de relatie tussen klant en hulp. Samenwerkingen ontstaan uitsluitend wanneer beide partijen daarmee instemmen. HomeWorks ondersteunt het contact en de continuïteit, maar bepaalt niet hoe de werkzaamheden inhoudelijk moeten worden uitgevoerd.
Dat sluit ook aan bij de oorspronkelijke gedachte achter de regeling dienstverlening aan huis: particuliere huishoudelijke hulp praktisch en toegankelijk organiseren, met ruimte voor persoonlijke afspraken en eigen regie.
Betrokkenheid is niet hetzelfde als sturing
Er wordt vaak gezegd dat HomeWorks betrokken is, en dat klopt ook.
Maar betrokkenheid is niet hetzelfde als sturing.
Wij helpen mensen om elkaar te vinden en ondersteunen bij praktische zaken zoals administratie, communicatie, planning en het organiseren van nieuwe matches. Dat maakt de samenwerking overzichtelijker en beperkt risico’s, bijvoorbeeld bij wanbetaling.
Maar de afspraken en uitvoering liggen volledig bij de klant en de hulp zelf.
Over betalingen
De betalingen worden door de klanten aan de hulpen gedaan.
Om dit goed te laten verlopen, worden betalingen administratief gefaciliteerd via een aparte stichting. Deze handelt namens de hulp en ondersteunt bijvoorbeeld bij het uitvoeren van betalingen en het starten van incasso’s. De via deze route ontvangen bedragen worden gehouden ten behoeve van de hulp en maken geen onderdeel uit van het vermogen van HomeWorks.
De hulp bepaalt zelf de gewerkte uren en het tarief en blijft rechthebbende op de betaling. HomeWorks is geen contractspartij bij de betalingsverplichting tussen klant en hulp.
Over vergoedingen en “inhoudingen”
HomeWorks houdt niets in op het loon.
De hulp bepaalt zelf haar tarief en ontvangt dat bedrag ook. Dat wordt gefactureerd aan de klant.
De kosten voor het platform en de ondersteuning worden georganiseerd binnen de vereniging en staan los van de vergoeding voor de werkzaamheden. De via deze route ontvangen bedragen worden aangehouden ten behoeve van de hulp, zoals administratie, begeleiding, veiligheid, persoonlijke ondersteuning, advertenties, ID-controle, het garantiefonds bij wanbetaling en systeemontwikkeling. Heel simpel gezegd: dat je zowel als klant en als hulp er niet alleen voor staat.
Die bijdrage staat los van het loon.
Over de rol van een trainer
In berichtgeving wordt verwezen naar een trainer, met de suggestie dat HomeWorks hulpen traint en daarmee een werkgeversrol heeft.
Dat is niet juist.
HomeWorks traint geen hulpen. De training waar naar verwezen wordt, betreft interne coördinatoren binnen de organisatie. Dat staat los van de relatie tussen hulpen en klanten.
Waarom de vergelijking met Helpling niet klopt
De vergelijking met Helpling wordt vaker gemaakt, maar zegt op zichzelf weinig.
De juridische kwalificatie hangt niet af van de sector, maar van de rol die een platform daadwerkelijk speelt.
Bij Helpling werd geoordeeld dat het platform de arbeidsrelatie structureerde en beheerde. HomeWorks ondersteunt de samenwerking organisatorisch en administratief, maar bepaalt de arbeidsrelatie tussen klant en hulp niet.
Tot slot
HomeWorks bestaat sinds 1994 en werkt in verschillende vormen binnen de geldende wettelijke kaders.
De inrichting van het model wordt periodiek getoetst en beoordeeld door een accountant en staat onder toezicht van de Belastingdienst. Het enkele feit dat HomeWorks administratieve en organisatorische ondersteuning biedt, betekent niet dat sprake is van een arbeidsrelatie of gezagsverhouding.
We vinden het jammer dat onze uitgebreide toelichting in recente berichtgeving grotendeels buiten beeld is gebleven, terwijl het hier juist gaat om het verschil in de manier waarop het geheel is ingericht.
In de praktijk maken veel hulpen en klanten bewust en vrijwillig gebruik van deze manier van werken. En daar doen we het met het gehele team van HomeWorks elke dag weer graag voor!
Jan Visser
Bestuurder HomeWorks (sinds 1994)
